Ἀρχονταρίκιον

Ὁ Ἰησοῦς τοῦ Ναυὴ εἶναι ὁ διάδοχος τοῦ Μωϋσέως, ὅστις συμπληρῶν τὸ ἔργον τούτου, ὡδήγησε τοὺς Ἰσραηλίτας εἰς τὴν κατάκτησιν τῆς χώρας τῶν πατέρων αὐτῶν, τῆς γῆς Χαναάν. Ὑπὸ τὴν ὁδηγίαν αὐτοῦ διαβάντες τὸν Ἰορδάνην, ἐκυρίευσαν θείᾳ συνάρσει οἱ Ἰσραηλῖται τὴν Ἰεριχώ. Μετὰ ταῦτα δὲ προέβησαν καὶ εἰς τὴν κατάκτησιν τῆς λοιπῆς χώρας. Ἔπρεπε δὲ νὰ νικήσωσι πάντας τοὺς βασιλεῖς τῶν Χαναναίων, οἵτινες ἐξηγέρθησαν κατ’ αὐτῶν ὡς ἐπιδρομέων τῆς χώρας των. Μόνον οἱ Γαβαωνῖται συνεμάχησαν μετ’ αὐτῶν. Τούτους δὲ ὑπερασπιζόμενος, κατετρόπωσεν ὁ Ἰησοῦς μέγαν ἀριθμὸν πολεμίων. Ἐν τῷ ὑπὲρ τῶν Γαβαωνιτῶν τούτῳ πολέμῳ ἀναγινώσκομεν ἐν τῇ Γραφῇ, ὅτι ηὐχήθη ὁ Ἰησοῦς νὰ σταθῇ ὁ ἥλιος ἵνα παρεκταθῇ ἡ ἡμέρα καὶ ἡ καταστροφὴ τῶν πολεμίων συμπληρωθῇ. Μετὰ τὴν κατάκτησιν τοῦ πλείστου μέρους τοὺς χώρας διένειμεν αὐτὴν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὰς φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ. Μόνον ἡ φυλὴ τοῦ Λευὶ δὲν ἔλαβεν ἴδιον μέρισμα, ἀλλὰ μόνον ὡρισμένας τινὰς πόλεις, διότι οἱ Λευῖται ὡς οἱ τοῦ θρησκευτικοῦ καὶ πολιτικοῦ νόμου φύλακες καὶ διδάσκαλοι ἔπρεπε νὰ ἦναι διεσπαρμένοι μεταξὺ ὅλου τοῦ λαοῦ. Ὡρίσθησαν δὲ καὶ ἐλεύθεραι τινες πόλεις ὡς ἄσυλα τῶν καταδιωκομένων. Καὶ ὁ Ἰησοῦς ἀπέθανε (περὶ τὸ 1540 π.Χ.), ἀφοῦ ἀνέμνησε τῷ λαῷ πάσας τὰς πρὸς αὐτὸν εὐεργεσίας τοῦ Θεοῦ καὶ προέτρεψεν αὐτὸν νὰ ἐμμένῃ πιστὸς εἰς τὴν λατρείαν τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ καὶ τὴν διὰ τοῦ δούλου αὐτοῦ Μωϋσέως δοθεῖσαν νομοθεσίαν.

 
IΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ
ΥΠΟ Α. ΔΙΟΜΗΔΟΥΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ «Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ»
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ – 1892

Τὰ συμβάντα μετὰ τὴν παράδοσιν τῆς μωσαϊκῆς νομοθεσίας. (Ἀριθ. καὶ Δευτερ.)

Πόσον ἦτο ἀναγκαία ἡ διὰ τῆς μωσαϊκῆς νομοθεσίας ἐξασφάλισις τῆς θρησκείας τοῦ ἀληθοῦς Θεοῦ παρὰ τῷ Ἰσραηλιτικῷ λαῷ ἀπεδείχθη ταχέως, ἐνῷ ἀκόμη ὁ λαὸς ἵστατο ὑπὸ τὸ ὄρος τοῦ Σινᾶ, ὅθεν περιεμένετο ὁ Μωϋσῆς νὰ κατέλθῃ ἵνα δώσῃ τὸν νόμον. Ἐπειδὴ δηλαδὴ ἐβράδυνεν ὀλίγον, ὁ λαός, ὅστις ἕνεκα τῆς ἐν τῇ εἰδωλολατρικῇ Αἰγύπτῳ, μακροχρονίου διατριβῆς του, ἔρρεπεν εἰς τὴν εἰδωλολατρείαν, ἠνάγκασε τὸν Ἀαρὼν νὰ κατασκευάσῃ ἐκ τῶν χρυσῶν ἐνωτίων τῶν γυναικῶν καὶ θυγατέρων χρυσοῦν μόσχον, ἵνα λατρεύωσιν αὐτὸν ὡς τὸν Θεὸν αὐτῶν! Ὁ Μωϋσῆς καταβαίνων ἀπὸ τοῦ ὅρους ὅπου ἔλαβε παρὰ Θεοῦ τὸν νόμον καὶ ἰδὼν τὰ τελεσθέντα, τοσοῦτον ἠγανάκτησεν, ὥστε ρίψας τὰς πρώτας πλάκας, ἐν αἷς εἶχον ἐγχαραχθῆ αἱ δέκα ἐντολαί, ἔθραυσεν αὐτὰς ἀντ’ αὐτῶν δὲ παρέδωκεν αὐτοῖς ἔπειτα νέας. Ἐτιμώρησε δὲ λίαν αὐστηρῶς διὰ τῶν Λευϊτῶν τοὺς πρωταιτίους. Οἱ Ἰσραηλῖται ἀπὸ τοῦ Σινᾶ ἐπορεύθησαν εἰς τὴν ἔρημον Χαρὰν εἰς Κάδης, ἀφ’ ὅπου δὲ ἦτο μακρὰν ἡ Χαναάν, εἰς ἥν ὡδηγοῦντο ὑπὸ τοῦ Μωϋσέως. Ὁ Μωϋσῆς ἔπεμψε τότε δώδεκα ἄνδρας εἰς Χαναάν, ἵνα κατοπτεύσωσι τὴν χώραν, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦτο ὁ Ἰησοῦς τοῦ Ναυὴ καὶ ὁ Χάλεβ. Οἱ ἄνδρες οὗτοι εὗρον τὴν χώραν εὐφορωτάτην, ἀλλ’ οἱ πλεῖστοι αὐτῶν (ἐξαιρουμένων δηλαδὴ τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Ναυὴ καὶ τοῦ Χάλεβ) ἐπτοήθησαν τοσοῦτον ἐκ τῆς θέας τῶν ἰσχυρῶν πόλεων καὶ τῆς ἰσχύος ἐν γένει τῶν κατοίκων αὐτῆς, ὥστε ἐπιτρέψαντες ἐνέπλησαν φόβου τὸν λαόν καὶ ἀπεθάρρυναν αὐτὸν τοσοῦτον, ὥστε ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐπιχειρισθῇ τότε ἡ εἰσβολὴ εἰς τὴν χώραν. Πάντες ἐδειλίασαν, ἐγκατέλιπε δὲ αὐτοὺς ἡ ἐπὶ τὸν Θεὸν πεποίθησις. Ἔκτοτε στραφεὶς πάλιν πρὸς τὴν ἔρημον τῆς Ἀραβίας, περιεπλανήθη ὁ λαὸς ἐν αὐτῇ ἐπὶ 37 ὅλα ἔτη. Ὁ λαὸς δὲ ἤρχισε νὰ μετανοῇ, διότι ἀφῆκε τὴν Αἴγυπτον, ἢς τὰ δεινὰ ἐλησμόνησε ταχέως καὶ ἐζήτει νὰ ὁδηγήσωσιν πάλιν ἐκεῖ, προτιμῶν τὴν ἐκεῖ δουλείαν τῆς ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐν τῷ μέσῳ ἐχθρῶν πλάνης. Συνέβησαν δὲ καὶ στάσεις κατὰ τοῦ Μωϋσέως, ὧν προΐστατο ὁ Κορέ, ὁ Δαθὰν καὶ ὁ Ἀβειρῶν, οἵτινες ὅμως ἐτιμωρήθησαν παρὰ Θεοῦ διὰ θανάτου. Ὅλος δὲ ὁ λαὸς πλανώμενος ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐν τῷ μέσῳ μυρίων κακουχιῶν καὶ δεινῶν ἐτιμωρεῖτο διὰ τὴν ὀλιγοπιστίαν αὐτοῦ. Τελευταῖον ἐπανῆλθον εἰς Κάδης. Ἐκεῖ δὲ ἀπέθανεν ὁ Ἀαρών. Εἰς τὸν τάφον ἠκολούθησεν αὐτὸν ταχέως καὶ ὁ Μωϋσῆς, ἀποθανὼν ἐπὶ τοῦ ὅρους Ναυαῦ, ἀφ’ ὅπου ἠδυνήθη νὰ ἴδῃ τὴν περιπόθητον γῆν Χαναάν (περὶ τὸ 1560 π. Χ.). Μικρὸν πρὸ τοῦ θανάτου αὐτοῦ ἐπέτρεψε ταῖς φυλαῖς Γὰδ καὶ Ῥουβὴν καὶ τῷ ἡμίσει τῆς φυλῆς Μανασσῆ νὰ ἐγκατασταθῶσι πέραν τοῦ Ἰορδάνου, πρὶν φθάσωσι καὶ αὐτοὶ εἰς Χαναάν. Οἱ τελευταῖοι λόγοι τοῦ μεγάλου προφήτου καὶ νομοθέτου τῶν Ἑβραίων ἦσαν ἀνάμνησις τῶν εὐεργεσιῶν, ἃς ἔλαβον παρὰ Θεοῦ, ὑπόμνησις ἐκ νέου τῆς ὅλης νομοθεσίας ἣν αὐτοῖς ἔδωκε καὶ προτροπὴ πρὸς τήρησιν τῆς νομοθεσίας ταύτης 1.

1. Εἰς τὸν Μωϋσῆν ἀποδίδεται ἡ συγγραφὴ τῶν πέντε πρώτων βιβλίων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἐν οἷς περιέχεται ἡ ἀρχαιοτάτη ἱστορία τοῦ ἀνθρωπίνου γένους καὶ ἡ τοῦ ἱσραηλιτικοῦ λαοῦ μέχρι τοῦ θανάτου τοῦ Μωϋσέως.

 
IΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ
ΥΠΟ Α. ΔΙΟΜΗΔΟΥΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ «Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ»
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ – 1892

Ὁ χαρακτὴρ τῆς μωσαϊκῆς νομοθεσίας.

Αὕτη εἶναι ἡ περίληψις τῆς θεοπνεύστου μωσαϊκῆς θρησκείας καὶ νομοθεσίας, ἥτις ἐν τῷ μέσῳ τῆς παχυλωτάτης τοῦ ἀρχαίου κόσμου δεισιδαιμονίας διέσωσε καὶ ἐκήρηξε τὴν λατρείαν τοῦ ἑνὸς καὶ μόνο ἀληθινοῦ Θεοῦ, ἔμελλε δὲ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς προπαρασκευὴ εἰς τὴν τελείαν θρησκείαν, ἢν ἔμελλε νὰ ἱδρύσῃ, τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου ἐν τῷ κόσμῳ ὁ Ἰησοῦς Χριστός, εἰς τὴν πνευματικὴν θρησκείαν τῆς ὅλης ἀνθρωπότητος· διότι ἡ μωσαϊκὴ ἦτο προωρισμένη ὡς ἀποκλειστικὴ τῶν Ἰσραηλιτῶν θρησκεία. Ὁ Θεὸς αὐτῆς εἶναι μὲν ὁ ποιητὴς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ἀλλ’ ἰδίως εἶναι ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραήλ, ὁ Θεὸς τοῦ Ἀβραάμ, τοῦ Ἰσαὰκ καὶ τοῦ Ἰακώβ. Ἔπειτα ὁ Θεὸς εἶναι κατ’ αὐτὴν κυρίως φοβερός, τιμωρῶν τὰς ἁμαρτίας τῶν πατέρων ἐν τοῖς τέκνοις αὐτῶν μέχρι τρίτης καὶ τετάρτης γενεᾶς. Εἶναι κύριος, πρὸ ὃν οἱ ἄνθρωποι εὑρίσκονται ἐν σχέσει δούλων πρὸς δεσπότην. Εἰς τὸν χριστιανισμὸν ἀπέκειτο νὰ κηρύξῃ τὸν Θεὸν πλήρη ἀγάπης πατέρα πάντων τῶν ἀνθρώπων. Λατρεύεται δὲ ὁ Θεὸς τοῦ Μωϋσέως διὰ θυσιῶν ταύρων καὶ μόσχων καὶ καθόλου ζώων ἢ δι’ ἄλλων θυσιῶν. Ἐν γένει ἡ θρησκείᾳ ἐν τῇ Παλαιᾷ Διαθήκῃ δὲν εἶναι καθαρῶς πνευματική, ἀλλὰ προσδεδεμένη εἰς τὴν πλήρωσιν ἀπείρων ἐξωτερικῶν τύπων λεπτομερέστατα ὁριζομένων καὶ διατετυπωμένων. Ὁ μωσαϊκὸς νόμος ἐπαγγέλλεται προσκαίρους ἀνταμοιβάς, μακροχρονιότητα καὶ ὑλικὴν εὐτυχίαν εἰς τοὺς τηροῦντας τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ, ἀπειλεῖ δὲ προσκαίρους τιμωρίας εἰς τοὺς παραβάτας αὐτῶν. Ἡ ἀθανασία καὶ ἡ αἰώνιος ζωὴ δὲν λαμβάνεται σχεδὸν παντάπασιν ὑπ’ ὄψιν. Δι’ ἐλάχιστα ἐγκλήματα ἐπιβάλλονται αὐστηρόταται τιμωρίαι καὶ θανατικὴ ποινή. Ἡ μωσαϊκὴ νομοθεσία ὑπηγόρευσε τὴν ἐξόντωσιν τῶν Χαναναίων, ἐπιτρέπει τὴν πολυγαμίαν καὶ εὐκολύνει μεγάλως τὸν χωρισμὸν τῆς γυναικός. Πᾶσαι αὗται αἱ ἐλλείψεις ἔμελλον νὰ ἀρθῶσι διὰ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅστις ἔμελλέ ποτε νὰ ἐξαπλώσῃ εἰς τὸν κόσμον τὴν τελείαν, πνευματικὴν θρησκείαν, πρὸς ἣν ἡ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἀποκάλυψις ἐχρησίμευσε μόνον ὡς προπαρασκευή. Ἐν τῇ θείᾳ ἀποκαλύψει παρατηροῦμεν βαθμιαίαν τινα πρόοδον. Καθώς, ὅταν ἐκπαιδεύηταί τις, δὲν φανεροῦται αὐτῷ παρὰ τῶν ἐκπαιδευόντων αὐτὸν πᾶσα ἡ ἀλήθεια διὰ μιᾶς, ἀλλὰ κατὰ μικρὸν ἀναλόγως τῆς ἀναπτύξεώς του, οὕτω καὶ παρὰ Θεοῦ κατὰ μικρὸν ἀναλόγως τῆς πνευματικῆς του ἀναπτύξεως ἀποκαλύπτεται τῷ ἰσραηλιτικῷ λαῷ ἡ θρησκευτικὴ ἀλήθεια. Ὁ Μωϋσὴς συμπληροῖ ἐν μέρει τὰς παραδόσεις τῶν πατριαρχῶν. Οἱ δὲ προφῆται, θέλομεν ἰδεῖ κατωτέρω, ὑψοῦντα, ὑπεράνω τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου. Ἐν τοῖς βιβλίοις τοῖς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὅσον τις πλησιάζει εἰς τοὺς χρόνους τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοσοῦτον αἱ θρησκευτικαὶ καὶ ἠθικαὶ ἔννοιαι ἀποβαίνουσι καθαρώτεραι. Ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, ἔμελλεν ὁ νόμος τελείως νὰ πληρωθῇ 1 δηλαδὴ νὰ συμπληρωθῇ καὶ τελειοποιηθῇ.

1. Οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας, οὐκ ἦλθον καταλῦσαι, ἀλλὰ πληρῶσαι. (Ματθ. ε’, 17). Ὁ Παῦλος ἐθεώρει τὸν νόμον παιδαγωγὸν εἰς Χριστόν, σκιὰν καὶ τύπον τοῦ Χριστιανισμοῦ (Γαλ. γ’, 24)

 
IΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ
ΥΠΟ Α. ΔΙΟΜΗΔΟΥΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ «Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ»
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ – 1892

Αἱ δέκα ἐντολαί. Ἡ μωσαϊκὴ νομοθεσία. (Ἐξόδ. ιθ’ – κ’ καὶ Λευϊτ.)

Τὸν τρίτον μῆνα μετὰ τὴν ἀπὸ Αἰγύπτου ἔξοδον ὡδηγήθησαν παρὰ τοῦ Μωϋσέως οἱ Ἰσραηλῖται εἰς τὸ ὄρος Σινᾶ. Ἐκεῖ δὲ ἔλαβον δι’ αὐτοῦ τοὺς νόμους ἐκείνους, δι’ ὧν καὶ ἡ πατροπαράδοτος τοῦ μονοθεϊσμοῦ θρησκεία τοῦ λαοῦ τούτου ἑδραιώθη καὶ ἐτελειοποιήθη ἐν μέρει καὶ ὁ λαὸς πολιτικῶς ὡς κράτος συνετάχθη. Ὁ Μωϋσῆς ἐχρησίμευσεν ἐν πᾶσι τούτοις ὡς ὄργανον τῆς θείας προνοίας, ἥτις ἤθελε τὴν διάσωσιν τῆς ἀληθοῦς θρησκείας ἐν τῷ κόσμῳ. Δίδων δὲ ὁ Μωϋσῆς τοὺς νόμους τούτους, ἐζήτησεν ἐπισήμως νὰ ὑποσχεθῇ ὁ λαὸς ὅτι θὰ τηρήσῃ τοὺς νόμους τούτους ὡς δοθέντας αὐτῷ παρὰ τοῦ Θεοῦ, ὅστις θέλει θεωρεῖ τὸν λαὸν τοῦτον ὡς ἴδιον λαόν, ὡς ἔθνος ἅγιον, ἀφιερωμένον δηλ. εἰς αὐτόν. Ἡ διαθήκη αὕτη γενομένη μεταξὺ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ ἐπεσφραγίσθη διὰ πολλῶν θυσιῶν. Ἡ βάσις τῆς μωσαϊκῆς νομοθεσίας εἶναι αἱ δέκα ἐντολαὶ αἱ ἐγχαραχθεῖσαι ἐπὶ δύο πλακῶν, αἵτινες περιέχουσι τὰ κυριώτερα καὶ θεμελιωδέστερα θρησκευτικὰ καὶ ἠθικὰ καθήκοντα τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν Θεὸν καὶ πρὸς τὸν πλησίον. Εἶναι δὲ αὗται:

1. Ἐγὼ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου, ὅστις ἐξήγαγόν σε ἐκ τῆς Αἰγύπτου, ἐξ οἴκου δουλείας· οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πλὴν ἐμοῦ.

2. Οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον, οὐδὲ παντὸς ὁμοίωμα, ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ὅσα ἐν τῇ γῇ κάτω καὶ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς· οὐ προσκυνήσεις αὐτοῖς οὐ δὲ μὴ λατρεύσεις αὐτοῖς. Ἐγὼ γάρ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου, Θεὸς ζηλωτής, ἀποδιδοὺς ἁμαρτίας πατέρων ἐπὶ τέκνα ἕως τρίτης καὶ τετάρτης γενεᾶς τοῖς μισοῦσί με, καὶ ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας τοῖς ἀγαπῶσί με καὶ τοῖς φυλάσσουσι τὰ προστάγματά μου.

3. Οὐ λήψῃ τὸ ὄνομα Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐπὶ ματαίῳ.

4. Μνήσθητι τὴν ἡμέραν τῶν σαββάτων ἁγιάζειν αὐτήν. Ἕξ ἡμέρας ἐργᾷ καὶ ποιήσεις πάντα τὰ ἔργα σου, τῇ δὲ ἡμέρα τῇ ἑβδόμη σάββατα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου.

5. Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ ἵνα μακροχρόνιος γένῃ ἐπὶ τῆς γῆς.

6. Οὐ φονεύσεις.

7. Οὐ μοιχεύσεις.

8. Οὐ κλέψεις.

9. Οὐ ψευδομαρτυρήσεις κατὰ τοῦ πλησίον σου μαρτυρίαν ψευδῆ.

10. Οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον σου, οὔτε τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ, οὔτε τὸν βοῦν αὐτοῦ, οὔτε τὸ ὑποζύγιον αὐτοῦ, οὔτε πᾶν κτῆνος αὐτοῦ οὔτε ὅσα τῷ πλησίον ἐστί.

Πάντες οἱ νόμοι, οὓς ἔδωκεν ὁ Μωϋσῆς μετὰ ταῦτα, ἦσαν ἀνάπτυξις καὶ ἐξασφάλισις τῆς ἀληθοῦς ταύτης θρησκείας, ἠς οἱονεὶ τὰ θεμέλια τίθενται εἰς τὰς δέκα ταύτας ἐντολάς. Καὶ αὐταὶ αἱ ἑορταὶ ἂς διέταξεν ὁ Μωϋσῆς εἶχον ὡς σκοπὸν τὴν διατήρησιν τῆς λατρείας τοῦ ἀληθοῦς Θεοῦ. Οὕτως αἱ ἑορταὶ τοῦ σαββάτου, τῆς ἑβδόμης δηλ. ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος, τῆς πεντηκοστῆς (ἑορτῆς ἀπαρχῶν), ἡ ἑορτὴ τοῦ Σαββάτου καθ’ ἕκαστον ἕβδομον ἔτος, ἡ ἑορτὴ τοῦ Ἰουβιλαίου (ἔτους ἀφέτεως) καθ’ ἕκαστον τεσσαρακοστὸν δεύτερον ἔτος, ἐσκόπουν νὰ διατηρήσωσι ζωηρὰν παρὰ τοῖς Ἰσραηλίταις τὴν ἰδέαν, ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι ποιητὴς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς. Ἦσαν αὗται ἡμέραι καὶ χρόνοι ἐν γένει ἀφιερωμένοι εἰς λατρείαν τοῦ Κυρίου καὶ μελέτην τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ἄλλας ἑορτὰς ὥρισεν ὁ Μωϋσῆς τὸ Πάσχα εἰς ἀνάμνησιν τῆς ἀπὸ τῆς Αἰγύπτου θεία συνάρσει γενομένης σωτηρίας τοῦ λαοῦ καὶ τὴν ἑορτὴν τῆς σκηνοπηγίας μετὰ ὁμοίου σκοποῦ. Αἱ θυσίαι καὶ ἐν γένει ἡ λατρεία, ἧς κέντρον ἦτο ἡ σκηνὴ τῆς διαθήκης, ἐν ᾗ ἐφυλάττετο ἡ κιβωτὸς ἡ περιέχουσα τὰς πλάκας τῶν θεογράφων δέκα ἐντολῶν καὶ τὸ βιβλίον, ἐν ᾧ ἐγράφησαν οἱ λοιποὶ νόμοι, ὡρίσθησαν λεπτομερῶς καὶ ἀκριβῶς, ὅπως μὴ παρεισδύσῃ δεισιδαιμονία τις. Τὰ τῆς λατρείας ἀνετέθησαν τῇ φυλῇ Λευΐ, ὅθεν ἔμελλον νὰ λαμβάνονται οἱ ἱερεῖς. Ἀνὰ πᾶν ἕβδομον ἔτος ὡρίσθη νὰ ἀναγινώσκηται τῷ λαῷ ὁ νόμος. Πᾶσα δὲ μετὰ τῶν ἐθνῶν ἀνάμιξις αὐστηρότατα ἀπηγορεύθη ὡς ἐπικίνδυνος, διότι ὑπῆρχε φόβος, ὅτι ἡ ἀνάμιξις αὕτη ἠδύνατο νὰ ἀποπλανήσῃ τοὺς Ἰσραηλίτας εἰς τὴν εἰδωλολατρείαν.

 
IΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ
ΥΠΟ Α. ΔΙΟΜΗΔΟΥΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ «Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ»
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ – 1892

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β’.

Ο ΜΩΫΣΗΣ, Ο ΙΗΣΟΥΣ ΤΟΥ ΝΑΥΗ ΚΑΙ ΟΙ ΚΡΙΤΑΙ.

2000 – 1100 π. Χ.

Ἡ γραφὴ περὶ Μωϋσέως (Ἐξόδ. α’ – ιε’)

Μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Φαραώ, ὅστις ἐγίνωσκε τὸν Ἰωσήφ, ἤδη ἐπὶ τοῦ ἑπομένου Φαραὼ ἤρχισεν ἡ θέσις τῶν Ἰσραηλιτῶν ἐν Αἰγύπτῳ νὰ δεινοῦται. Οἱ Αἰγύπτιοι κατεπίεζον μυριοτρόπως αὐτούς, ἐπέθετον δὲ ἐπ’ αὐτοὺς ἀγγαρίας καὶ ἄλλα βαρέα ἔργα, ἵνα καταθλίβουσιν αὐτούς. Ἡ κατάστασις αὕτη διήρκεσεν ἐπὶ μακρὸν χρόνον 1. Ἐπειδὴ δὲ ἐπολλαπλασιάσθησαν οἱ Ἑβραῖοι κατὰ μικρὸν τοσοῦτον, ὥστε νὰ ἐμπνέωσι φόβον τοῖς Αἰγυπτίοις, διέταξεν ὁ Φαραὼ τὰς ἑβραίας μαίας νὰ φονεύωσι τὰ ἄρρενα τέκνα τῶν ἑβραίων γυναικῶν· ἀφοῦ δὲ εἶδεν, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο δὲν ἐτελεσφόρησε, διότι αἱ μαῖαι προσεποιοῦντο ὅτι ἤρχοντο πάντοτε μετὰ τὸν τοκετὸν αὐτῶν, διέταξε νὰ ρίπτονται τὰ ἄρρενα εἰς τὸν ποταμόν. Μία τῶν ἑβραίων τούτων, Ἰωχαβὲδ λεγομένη, γεννήσασα πλῆρες χάριτος ἄρρεν τέκνον καὶ λυπουμένη νὰ ρίψῃ αὐτὸ εἰς τὸν ποταμόν, ἐπειδὴ δὲ δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀποκρύψῃ αὐτὸ ἀπὸ τῶν Αἰγυπτίων, ἀπεφάσισε νὰ ἐνθέσῃ αὐτὸ ἐντὸς πεπισσωμένης θίβεως, καὶ οὕτω νὰ τὸ φέρῃ εἰς τὸν ποταμόν, ἐλπίζουσα, ὅτι ἠδύνατο ἴσως νὰ σωθῇ. Αἱ ἐλπίδες των ἐπληρώθησαν, διότι ἡ θυγάτηρ τοῦ Φαραώ, ἐλθοῦσα ἵνα λουσθῇ εἰς τὸν Νεῖλον καὶ ἀκούσασα τοὺς κλαυθμυρισμοὺς τοῦ νηπίου διέταξε τὰς δούλας της νὰ ἐξαγάγωσιν αὐτὸ ἀπὸ τοῦ ὕδατος. Read the rest of this entry »

Ὁ Ἰωσήφ (Γεν. λθ’ – ν’).

Ὁ Ἰωσὴφ ὑπῆρξεν ὁ ἀγαπητότατος υἱὸς τοῦ Ἰακώβ, εἰς δεῖγμα δὲ τῆς πρὸς αὐτὸν ἰδιαζούσης ἀγάπης του, εἶχε δώσει αὐτῷ καὶ ποικιλόχρουν τι ἔνδυμα. Ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἐφθονεῖτο παρὰ τῶν ἀδελφῶν του. Ὁ φθόνος οὗτος ηὔξησεν, ἀφ’ οὗ ὁ Ἰωσὴφ διηγήθη αὐτοῖς ἐνύπνια τινα, ἅπερ προεδήλου, ὅτι ἔμελλε ποτε νὰ γίνῃ πάντων ἀνώτερος. Εἶχε δηλαδὴ ἰδεῖ καθ’ ὕπνον, ὅτι ἔν τινι πεδιάδι ἕδενον αὐτὸς τε καὶ οἱ ἀδελφοί του δεμάτια καὶ ὅτι τὸ μὲν δεμάτιόν του ἵστατο ὄρθιον, τὰ δὲ ἐκείνων πέριξ αὐτοῦ κείμενα προσεκύνουν τὸ αὐτοῦ. Ἄλλοτε πάλιν εἶδεν, ὅτι ὁ ἥλιος, ἡ σελήνη καὶ οἱ ἀστέρες πεσόντες προσεκύνουν αὐτόν. Διὰ ταῦτα ὄτε ποτὲ εἶδον αὐτὸν οἱ ἀδελφοί του ἐρχόμενον εἰς τὰ ποίμνιά των, τὰ ὁποῖα ἐφύλαττον, πεμπόμενον παρὰ τοῦ πατρός των, ἵνα μάθῃ κατ’ αὐτούς, ἐσκέφθησαν νὰ φονεύσωσιν αὐτόν, ἵνα ἀπαλλαγῶσιν αὐτοῦ. Ἤθελον δὲ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπάνθρωπον βουλήν των, ἐὰν ὁ Ῥουβὴμ δὲν ἔπειθεν αὐτοὺς νὰ ρίψωσιν αὐτὸν μᾶλλον εἰς λάκκον τινά, ἐπειδὴ δὲ τυχαίως διήρχοντο ἐκεῖθεν ἔμποροι τινες Ἰσμαηλῖται τῇ συμβουλῇ τοῦ Ἰούδα ἐπώλησαν αὐτὸν αὐτοῖς. Χρίσαντες δὲ τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ δι’ αἵματος ἐριφίου, ἀπέστειλαν αὐτὸ πρὸς τὸν πατέρα των, εἰπόντες ὅτι θηρίον κατέφαγεν αὐτόν. Ὁ Ἰακὼβ ταῦτα μαθὼν ἐπένθησε βαθέως τὸν θάνατον τοῦ προσφιλοῦς του υἱοῦ. Θηρίον κακὸν ἔλεγεν, ἔφαγε τὸν Ἰωσήφ!

Οἱ Ἰσμαηλῖται ἔμποροι ἀγαγόντες τὸν Ἰωσὴφ εἰς Αἴγυπτον, ἐπώλησαν αὐτὸν εἰς τινα Πεντεφρήν, ἀξίωμα τι παρὰ τῷ βασιλεῖ Φαραὼ κατέχοντα, τούτου δὲ διὰ τὴν ἀρετήν του ἐκέρδησεν ὁ Ἰωσὴφ ταχέως τὴν ἰδιαιτέραν εὔνοιαν. Read the rest of this entry »

Ἡ Γραφὴ περὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ (Γεν. κβ’ – ζλ’).

Μετὰ τὸν Ἀβραὰμ ὡς πατριάρχην ἑαυτῶν ἐθεώρουν καὶ ἐκάλουν οἱ Ἑβραῖοι τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἰσαὰκ καὶ τὸν τούτου υἱὸν Ἰακώβ. Ὁ Ἰσαὰκ ἠκολούθησε τοῖς ἴχνεσι τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ ἐλάτρευσε καὶ αὐτὸς τὸν ἀληθινὸν Θεόν. Ἔλαβε δὲ εἰς γυναῖκα τὴν Ῥεβέκκαν, τὴν θυγατέρα Βαθουήλ, υἱοῦ Ναχὼρ ἀδελφοῦ τοῦ Ἀβραάμ, κατοικοῦντος ἐν τῇ πόλει τῆς Μεσοποταμίας Ναχώρ. Ἐκ τῆς Ῥεβέκκας ταύτης ἔσχε δύο υἱοὺς τὸν Ἠσαῦ καὶ τὸν Ἰακώβ. Ὁ Ἠσαῦ ἤσκει τὸ ἔργον τοῦ θηρευτοῦ, ἦτο δὲ ἐμπαθὴς καὶ δὲν ἐκράτει τῶν ἐπιθυμιῶν αὐτοῦ. Ἐλθὼν ποτε ἀπὸ θήρας καὶ κατατρυχόμενος ὑπὸ τῆς πείνης, ἐπώλησε τῷ νεωτέρῳ αὐτοῦ ἀδελφοῦ Ἰακὼβ τὰ πρωτοτοκεῖα αὐτοῦ ἀντὶ εὐτελοῦς τροφῆς, ἢν ἔδωκεν αὐτῷ οὗτος! Ὁ κακὸς χαρακτὴρ τοῦ Ἠσαῦ ἐφάνη καὶ διότι ἔλαβε γυναῖκα οὐχὶ ἐκ τῶν ὁμοφύλων του ἐν Μεσοποταμίᾳ, ἀλλ’ ἐκ τῶ ἀσεβῶν καὶ λίαν διεφθαρμένων Χαναναίων. Ὁ Ἰακὼβ ἦτο ἐναρετώτερος. Ἡ ἀρετὴ ὅμως τῶν πατριαρχῶν τούτων δὲν πρέπει νὰ μετρῆται μὲ τὸ τέλειον μέτρον τῆς χριστιανικῆς ἡθικῆς. Read the rest of this entry »

Ὁ Ἀβραάμ (Γεν. ιβ’ – κβ’).

Ὁ Ἀβραὰμ εἶναι ἐκεῖνος, ἐξ οὗ κατάγονται οἱ Ἑβραῖοι, ὁ πρῶτος αὐτῶν πατριάρχης ἢ γενάρχης. Τὸ πρῶτον κατώκει ἐν Χαλδαίᾳ ἢ Μεσοποταμία, γεννηθεὶς ἐκ γονέων εἰδωλολατρῶν. Ἡ εἰδωλολατρία εἶχε τότε κατακλύσει τὴν γῆν, ἡ δὲ λατρεία τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ ἠγνοεῖτο σχεδὸν ἐντελῶς. Ἀλλ’ ὁ Θεὸς θέλων νὰ εἰσαγάγῃ τὴν ἀληθῆ θρησκείαν μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων καὶ νὰ ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ σκότους τῆς εἰδωλολατρίας ἐφώτισε τὸν Ἀβραὰμ καὶ τὸν ὡδήγησεν εἰς τὸ νὰ γνωρίση τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεόν, δι’ αὐτοῦ δὲ ἔμελλεν ἡ ἀληθὴς αὕτη θεογνωσία ἐγκαθιδρυομένη ἐν τῷ λαῷ τῷ ἀπ’ αὐτοῦ μέλλοντι νὰ σχηματισθῇ νὰ διαδοθῇ ποτε ἐξ αὐτοῦ εἰς ἅπαντα τὸν κόσμον. Ὁ Ἀβραὰμ ἐπιγνοὺς τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἐγκατέλιπε τοὺς γονεῖς αὐτοῦ καὶ συγγενεῖς, καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν Χαναὰν ἢ τὴν Παλαιστίνην μετὰ τῆς γυναικός του Σάρρας καὶ τοῦ ἀνεψιοῦ Λὼτ καὶ τῶν δούλων καὶ ποιμνίων του, ἐγκατέστη ἐν αὐτῇ. Ὁ Λὼτ μετὰ ταῦτα ἐξελέξατο ὡς τόπον διαμονῆς του τὰ περίχωρα τοῦ Ἰορδάνου ἐν Ἰουδαίᾳ, τὰς πόλεις Σόδομα καὶ Γόμορα περὶ τὴν μετὰ ταῦτα Νεκρὰν κληθεῖσαν θάλασσαν. Ὁ Ἀβραὰμ ἦτο πλούσιος ποιμὴν καὶ τοσοῦτον ἰσχυρός, ὥστε ὅτε ἔμαθεν ὅτι ὁ ἀνεψιός του Λὼτ ἠχμαλωτίσθη ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων, ἦλθε πρὸς αὐτὸν μετὰ 318 ἀνδρῶν καὶ νικήσας τοὺς ἐχθροὺς τοῦ Λώτ, ἠλευθέρωσεν αὐτόν, ἐτιμήθη δὲ μεγάλως ὑπὸ τοῦ βασιλέως τῶν Σοδόμων καὶ τοῦ βασιλέως τῆς Σαλὴμ Μελχισεδέκ. Ἡ πίστις τοῦ Ἀβραὰμ πρὸς τὸν Θεὸν ἐδείχθη εὶς δύο περιστάσεις, πρῶτον, ὅτε στείρας οὔσης τῆς συζύγου του Σάρρας καὶ ἐν λίαν προβεβηκυίᾳ ἡλικίᾳ, παρακαλέσας τὸν Θεόν, ἐπίστευσεν ὅτι θὰ ἀποκτήσῃ υἱόν, ὅπερ καὶ ἐγένετο, διότι ἡ Σάρρα ἐννενηκοντούτις ἐγέννησε αὐτῷ τὸν Ἰσαὰκ καὶ δεύτερον, ὅτε κατὰ διαταγὴν τοῦ Θεοῦ, καθὼς λέγει ἡ Γραφή, δὲν ἐδίστασε νὰ ἀποφασίσῃ νὰ προσφέρῃ εἰς τὸν Θεὸν τὸν μονογενῆ του υἱὸν Ἰσαὰκ ἀπὸ τῆς ἐκτελέσεως τῆς ὁποίας ὅμως πράξεως ἐμποδίσθη παρ’ αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ, σφαγιάσας ἀντὶ τοῦ υἱοῦ του κριὸν ἐκεῖ που παρατυχόντα. Ἔκτοτε αἱ ἀνθρωποθυσίαι, αἵτινες παρὰ τοῖς ἄλλοις ἀρχαίοις λαοῖς ἦσαν συνήθεις, δὲν ἐπετρέποντο μεταξὺ τῶν ἀπογόνων τοῦ Ἀβραάμ, μόνων δὲ κριῶν καὶ ἐν γένει ζώων θυσίαι ἔμειναν παρ’ αὐτοῖς ἐν χρήσει. Διὰ τὴν σταθερὰν πίστιν του πρὸς τὸν Θεὸν ἔλαβεν ὁ Ἀβραὰμ παρὰ Θεοῦ τὴν ἐπαγγελίαν, ὅτι ἐν τῷ σπέρματι αὐτοῦ, δηλαδὴ διὰ τῶν ἀπογόνων του, ἔμελλον νὰ εὐλογηθῶσι πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς. Πράγματι δὲ ὁ Ἰησοῦς Χριστός, δι’ οὗ ἀληθὴς θεογνωσία διεδόθη εἰς ὅλα τὰ ἔθνη, ἐφάνη ἐν τῷ ἀπὸ τοῦ Ἀβραὰμ καταγομένῳ λαῷ. Ἐν Σοδόμοις καὶ Γομόροις, ὅπου κατῴκει ὁ Λώτ, ἡ διαφθορὰ τοσοῦτον ἐκορυφώθη, ὥστε ὁ Θεὸς πρὸς τιμωρίαν τῶν κατοίκων αὐτῶν ῥίψας πῦρ ἐξ οὐρανοῦ, κατέκαυσε τὰς πόλεις ταύτας καὶ μόνος ὁ Λὼτ μετὰ τῶν θυγατέρων του ἐσώθη ἀπ’ αὐτῶν. Ὁ Ἀβραὰμ ἤκμασε περὶ τὸ 2200 ἔτος π. Χ.

 
IΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ
ΥΠΟ Α. ΔΙΟΜΗΔΟΥΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ «Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ»
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ – 1892

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α’.

ΑΡΧΑΙΟΤΑΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. ΟΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΑΙ.

5500 – 2000 π. Χ.

Ἡ ἀρχαιοτάτη ἱστορία τοῦ ἀνθρωπίνου γένους κατὰ τὴν ἁγίαν Γραφήν (Γεν. α’ – ια’)

Κατὰ τὴν Γραφὴν ὁ κόσμος ἐδημιουργήθη παρὰ Θεοῦ 1. Τὴν πρώτην ἡμέραν ἐγένετο τὸ φῶς, τὴν δευτέραν τὸ στερέωμα τοῦ οὐρανοῦ, τὴν τρίτην ἐχωρίσθη ἡ θάλασσα ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἀνεβλάστησαν τὰ φυτά, τὴν τετάρτην ἐφάνη ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη καὶ τὰ ἄστρα, τὴν πέμπτην ἐγένοντο οἱ ἰχθύες καὶ τὰ πτηνὰ τοῦ οὐρανοῦ, τὴν δὲ ἕκτην τὰ ζῶα καὶ τελευταῖον ὁ ἄνθρωπος. Ἐποίησε δὲ ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἑαυτοῦ, τὸ μὲν σῶμα πλάσας ἀπὸ χοῦν, τὴν δὲ πνευματικήν, τ. ἔ. λογικήν, ἐλευθέραν καὶ ἀθάνατον ψυχὴν ἐμφυσήσας αὐτῷ. Διὰ τὴν λογικότητα ταύτην καλεῖται ὁ ἄνθρωπος εἰκὼν τοῦ Θεοῦ. Ἐπλάσθη δὲ ὁ ἄνθρωπος ἄρσεν καὶ θῆλυ καὶ τὰ ὀνόματα αὐτῶν ἦσαν Ἀδὰμ καὶ Εὔα. Ἡ γυνὴ ἐδόθη βοηθὸς τοῦ ἀνδρὸς ληφθεῖσα ἐκ τῆς πλευρᾶς αὐτοῦ. Ηὐλόγησε δὲ αὐτοὺς ὁ Θεὸς καὶ εἶπεν, αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε καὶ πληρώσατε τὴν γῆν. Οἱ πρῶτοι ἄνθρωποι ἔζων ἀθῶοι καὶ εὐτυχεῖς ἐν τῷ παραδείσῳ, ὤφειλον δὲ νὰ μένωσιν ἐν τῇ ἀθωότητι ταύτη, διότι ὁ προορισμὸς τοῦ ἀνθρώπου ἦτο νὰ πράττῃ τὸ ἀγαθόν, ἢ νὰ ἐκπληροῖ τὸ ἅγιον τοῦ Θεοῦ θέλημα καὶ ὑπὸ τὸν ὅρον τοῦτον νὰ ἦναι εὐτυχής· ἀλλ’ ὁ ἄνθρωπος παρήκουσε τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ καὶ ἡμάρτησεν, ἀπὸ φίλου δὲ κατέστη ἐχθρὸς τοῦ Θεοῦ. Ἡ γραφὴ λέγει, ὅτι ἐνῷ εἶχον λάβει παρὰ Θεοῦ τὴν ἐντολὴν νὰ μὴ φάγωσιν ἀπὸ τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ δένδρου τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ, αὐτοὶ παραβάντες τὴν ἐντολὴν ταύτην καὶ ἐνδώσαντες εἰς τὰς εἰσηγήσεις τοῦ πονηροῦ ἔφαγον. Ἀποτέλεσμα τῆς ἁμαρτίας ὑπῆρξεν ἡ δυστυχία τοῦ ἀνθρώπου, διότι ἐξεδιώχθη ἀπὸ τοῦ παραδείσου, ὅπου ἔζη εὐτυχής.

Read the rest of this entry »

ΙΕΡΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟΝ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ

Ἡ ἱστορία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης

Ἡ ἱστορία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης εἶναι ἡ ἱστορία τῶν πατριαρχῶν, τοῦ Μωϋσέως καὶ τῶν λοιπῶν θεοπνεύστων προφητῶν τῶν ἐμφανισθέντων μεταξὺ τῶν Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ, δι’ ὧν ἡ ἀληθὴς θρησκεία ἤρχισε νὰ διδάσκηται εἰς τὸν κόσμον, καὶ οἵτινες προπαρεσκεύασαν οὕτω τὴν ὁδὸν εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, ὅστις ἔμελλε νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἀποκάλυψιν ταύτην τῆς ἀληθοῦς θρησκείας. Εἶναι λοιπὸν ἡ ἱστορία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἀναγκαία εἰσαγωγὴ εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἥτις εἶναι τὸ κυριώτερον μέρος τῆς Ἱερᾶς Ἱστορίας, διότι ἄνευ τῆς γνώσεως τῆς διδασκαλίας τοῦ Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν δὲν εἶναι ἐντελῶς καταληπτὴ ἡ διδασκαλία τοῦ Ἰησοῦ, συμπληρώσασα ἐκείνην. Εὑρίσκεται δὲ ἡ ἱστορία τῶν πατριαρχῶν, τοῦ Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν εἰς τὰ βιβλία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Τὰ βιβλία ταῦτα συνεγράφησαν παρ’ αὐτοῦ τοῦ Μωϋσέως καὶ τῶν ἄλλων προφητῶν, εἶναι δὲ τὰ πέντε βιβλία τοῦ Μωϋσέως, τὰ περιέχοντα τὸν δι’ αὐτοῦ τοῖς Ἰσραηλίταις δοθέντα νόμον καὶ ἐν γένει τὴν διδασκαλίαν του, ἱστορικὰ τινα βιβλία, ἐκθέτοντα τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σχεδὸν τῶν χρόνων, καθ’ οὒς ἐφάνη ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, καὶ ἄλλα τινὰ ἱερὰ διδακτικὰ συγγράμματα (ποιητικὰ καὶ προφητικά). Τὰ βιβλία ταῦτα ἐγράφησαν τὰ πλεῖστα εἰς ἑβραϊκὴν γλῶσσαν, μετεφράσθησαν δὲ κατὰ τὸν Γ’ αἰῶνα π. Χ. εἰς τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν ὑπὸ Ο’ ἀνδρῶν. Ἐκ τοῦ ἑβραϊκοῦ πρωτοτύπου ἢ ἐκ τῆς ἀρχαίας ταύτης ἑλληνικῆς τῶν Ο’ μεταφράσεως ἐγένοντο μετὰ ταῦτα πλεῖσται νέαι μεταφράσεις.

 
IΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ
ΥΠΟ Α. ΔΙΟΜΗΔΟΥΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ «Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ»
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ – 1892

IΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ
ΤΗΣ
ΠΑΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ

ΧΑΡΙΝ ΤΗΣ ΕΝ ΤΟΙΣ ΑΝΩΤΕΡΟΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΙΣ
ΜΑΘΗΤΕΥΟΥΣΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

ΥΠΟ
Α. ΔΙΟΜΗΔΟΥΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ

Δ. Φ. καὶ καθηγητοῦ τῆς Θεολογίας ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ
καὶ τῇ Ἐκκλησιαστικῇ Ριζαρείῳ Σχολῇ.

Ἐγκρίσει τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ συστάσει
τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας.

ΕΚΔΟΣΙΣ ΝΕΩΤΑΤΗ

ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ

ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ «Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ»
1892

Τῷ ἀναγνώστῃ.

Ἀναλαβὼν ἀπὸ τινος χρόνου τὴν θρησκευτικὴν διδασκαλίαν ἔν τινι ἐνταῦθα ἐκπαιδευτηρίῳ, συνέταξα χάριν τῶν μαθητῶν μου τὴν παροῦσαν Ἱερὰν Ἱστορίαν, ἢν ἐκδίδω εἰς φῶς, διότι ἴσως καὶ εἰς ἄλλους μάλιστα ἐν ἀνωτέροις ἐκπαιδευτηρίοις διδάσκοντας δύναται νὰ φανῇ κατάλληλος πρὸς διδασκαλίαν τοῦ μαθήματος τούτου.

Ἐπειδὴ γράφων εἶχον ὑπ’ ὄψιν μαθητὰς μὴ προωρισμένους νὰ γίνωσι θεολόγοι, παρέλειψα πολλὰς λεπτομερείας, ἂς ἐθεώρησα δι’ αὐτοὺς περιττάς, περιορισθεὶς ν’ ἀναφέρω μόνον τὰ κυριώτερα γεγονότα. Ἐπειδὴ δὲ νομίζω, ὅτι τὸ κυριώτερον μέρος τῆς Ἱερᾶς Ἱστορίας εἶναι ἡ διδασκαλία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ θείου τῆς ἡμετέρας θρησκείας θεμελιωτοῦ, ἐξέτεινα πλειότερον ἢ ὡς σύνηθες τὸ μέρος τοῦτο, ζητήσας νὰ δώσω ὅσον τὸ δυνατὸν ἀκριβεστέραν καὶ πληρεστέραν ἔκθεσιν αὐτῆς, ἀκολουθῶν πιστῶς αὐτὰ τὰ ἱερὰ τῶν εὐαγγελίων κείμενα. Διὰ ταῦτα τὴν ἱστορίαν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ τὸ ἱστορικὸν μέρος τῆς Καινῆς Διαθήκης ἐξέθηκα ὡς οἶόν τε συντόμως. Κατ’ ἐμὲ κριτὴν πρὸ πάντων ὁ διδάσκων τὴν Ἱερὰν Ἱστορίαν πρέπει νὰ σπουδάσῃ νὰ ἐντυπώσῃ εἰς τὸν νοῦν καὶ τὴν καρδίαν τοῦ μαθητοῦ τὴν ὑψηλὴν καὶ θαυμασίαν διδασκαλίαν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἤτις θέλει χρησιμεύσει αὐτῷ δι’ ὅλου τοῦ βίου ὡς κανὼν καὶ ὁδηγὸς εἰς τὴν εὐσέβειαν καὶ τὴν ἀρετήν. Ὅταν τοῦτο κατορθώσῃ, κατώρθωσε τὸ πᾶν. Οὕτω δὲ μόνον νομίζω, δύναται καὶ τὸ μάθημα τοῦτο, τοῦ ὁποίου ἕνεκα τῆς συνήθως κακῶς γινομένης διδασκαλίας κινδυνεύει νὰ παραγνωρισθῇ ἡ μεγάλη χρησιμότης, νὰ ἀποδειχθῇ ὠφελιμώτατον πρὸς θρησκευτικὴν καὶ ἠθικὴν μόρφωσιν τῶν νέων. Ἂν ἐπέτυχον τοῦ σκοποῦ ἢ οὔ, ἂς κρίνωσιν οἱ δυνάμενοι νὰ κρίνωσιν.

Ἡ παροῦσα νεωτάτη ἔκδοσις δὲν ὑπέστη οὐδεμίαν οὐσιώδη μεταβολήν.

Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ

ΙΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ἡ Ἱερὰ Ἱστορία

Ἡ Ἱερὰ Ἱστορία εἶναι ἡ ἱστορία τῆς ἐμφανίσεως εἰς τὸν κόσμον τῆς ἀληθοῦς ἤτοι τῆς χριστιανικῆς θρησκείας. Ἡ χριστιανικὴ αὕτη θρησκεία ἔχει μὲν ὡς κύριον αὐτῆς ἱδρυτὴν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὴν ὁδὸν εἰς τοῦτον προπαρεσκεύασαν αἰῶνας πρὸ τῆς ἐλεύσεώς του οἱ πατριάρχαι τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ, ἐξ οὗ ἐξῆλθε καὶ αὐτὸς ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ οἱ λοιποὶ ἱεροὶ καὶ θεόπνευστοι ἄνδρες, οἱ ἀποσταλέντες παρὰ Θεοῦ πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον, ἵνα ὁδηγήσωσιν αὐτὸν εἰς τὴν ἀληθῆ θρησκείαν. Ἡ φανέρωσις ἢ ἀποκάλυψις τῆς ἀληθοῦς ταύτης θρησκείας δὲν ἔγεινε δηλ. διὰ μιᾶς, ἀλλὰ κατὰ μικρόν. Ἄρχεται μὲν ἀπὸ τῶν πατριαρχῶν, τελειοποιεῖται δὲ ἐν μέρει μετὰ ταῦτα διὰ τοῦ Μωϋσέως και τῶν προφητῶν ἕως οὗ φθάνει εἰς τὴν τελείαν αὑτῆς συμπλήρωσιν ἐν τῷ Ἰησοῦ Χριστῷ. Ἡ ἱστορία τῶν πράξεων καὶ τῆς διδασκαλίας τῶν πατριαρχῶν, τοῦ Μωϋσέως, τῶν προφητῶν καὶ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ἥτις εἶναι συνάμα ὁλόκληρος σχεδὸν ἡ ἱστορία τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ, τοῦ λεγομένου καὶ λαοῦ τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἡ ἱερὰ ἱστορία. Καὶ τὰ μὲν περὶ τῶν πατριαρχῶν καὶ τοῦ Μωϋσέως καὶ τῶν λοιπῶν προφητῶν εὑρίσκομεν εἰς τὰ ἱερὰ βιβλία, ἅτινα Παλαιὰν Διαθήκην 1 καλοῦμεν, τὰ δὲ περὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων εἰς τὰ συγγράμματα τὰ ἀποτελοῦντα τὴν Καινὴν Διαθήκην. Κατὰ ταῦτα καὶ τὴν Ἱερὰν Ἱστορίαν δυνάμεθα νὰ διαιρέσωμεν εἰς δύο μέρη, εἰς τὴν Ἱστορίαν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ εἰς τὴν Ἱστορίαν τῆς Καινῆς Διαθήκης.

1. Διαθήκης βιβλία ὠνομάσθησαν τὰ βιβλία ταῦτα, διότι ἡ θρησκεία ἐν αὐτοῖς θεωρεῖται ὡς συνθήκη τις καὶ συμφωνία μεταξὺ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων. Ὁ Θεὸς ἐξεδήλωσε διὰ τοῦ Μωϋσέως τοῖς Ἰσραηλίταις τὸ ἅγιον αὐτοῦ θέλημα καὶ ἀπηγγέλθῃ νὰ θεωρῇ καὶ ἀγαπᾷ αὐτοὺς ὡς τὸν ἐκλεκτὸν λαόν του, ἐκεῖνοι δὲ ἀνέλαβον τὴν ὑποχρέωσιν καὶ ὑπεσχέθησαν νὰ τηρῶσι τὴς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ (Ἐξόδ. κδ’, 7). Παλαιὰ Διαθήκη σημαίνει λοιπὸν παλαιὰν θρησκείαν, τὴν διὰ τοῦ Μωϋσέως δοθεῖσαν. Κατ’ ἀντίθεσιν δὲ πρὸς αὐτὴν ἐκλήθη ἡ θρησκεία ἡ συμπληρώσασα ἐκείνην, καὶ διδαχθεῖσα διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ Καινὴ δηλ. Νέα Διαθήκη. Τὰ ἱερὰ βιβλία τῆς Παλαιᾶς καὶ Καινῆς Διαθήκης ἐγράφησαν παρ’ αὐτῶν τῶν θεοπνεύστων προφητῶν καὶ ἀποστόλων, καὶ καλοῦνται ὁμοῦ καὶ ἅγιαι Γραφαὶ ἢ ἁγία Γραφή.

 
IΕΡΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ
ΥΠΟ Α. ΔΙΟΜΗΔΟΥΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ «Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ»
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ – 1892