Ἀρχονταρίκιον

1. Ὑπάρχει ἕνας νοητὸς πόλεμος ποὺ γίνεται μέσα μας, ποὺ εἶναι πιὸ φοβερὸς ἀπὸ τὸν αἰσθητὸ πόλεμο. Καὶ πρέπει ὁ ἐργάτης τῆς εὐσέβειας νὰ τρέχει νοερὰ πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενο σκοπό 1, γιὰ νὰ θησαυρίσει τελείως μέσα στὴν καρδιά του τὴ μνήμη τοῦ Θεοῦ σὰν μαργαριτάρι ἢ πολύτιμο λίθο. Καὶ πρέπει ὅλα νὰ τὰ παραμερίζομαι, ἀκόμη καὶ τὸ σῶμα, καὶ αὐτὴ τὴ ζωὴ νὰ καταφρονοῦμε, μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ ἀποκτήσομε στὴν καρδιά μας τὸ Θεό. Γιατὶ ἀρκεῖ, ὅπως λέει ὁ θεῖος Χρυσόστομος, νὰ βλέπει κανεὶς μὲ τὸ νοῦ του τὸ Θεό, γιὰ ν’ ἀφανίσει τοὺς πονηροὺς δαίμονες.

2. Ἐκεῖνοι λοιπὸν ποὺ διεξάγουν νοητὸ ἀγώνα, ὀφείλουν νὰ ἐκλέγουν ἀπὸ τὶς θεῖες Γραφὲς ἐργασίες πνευματικὲς καὶ νὰ τὶς βάζουν πάνω στὸ νοῦ σὰν ὑγιεινὰ ἐπιθέματα. Καὶ ἀπὸ τὸ πρωί, μὲ ἀκριβὴ μνήμη τοῦ Θεοῦ καὶ ἀδιάλειπτη μέσα στὴν ψυχὴ τὴν εὐχὴ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, πρέπει νὰ στεκόμαστε μὲ ἀνδρεία καὶ ἀποφασιστικότητα στὴν πύλη τῆς καρδιᾶς καὶ νὰ θανατώνομε μὲ τὴ φρούρηση τοῦ νοῦ ὅλους τοὺς ἁμαρτωλοὺς τῆς γῆς 2, ὅπως λέει ὁ Δαβίδ, δηλαδὴ τοὺς λογισμούς, καὶ μὲ τὴν ἔκσταση καὶ ἔκταση τῆς πιστῆς μνήμης τοῦ Θεοῦ νὰ κόβομε γιὰ τὸν Κύριο τὰ κεφάλια τῶν τυράννων 3 καὶ τὶς ἀρχὲς τῶν ἐχθρικῶν λογισμῶν. Γιατὶ βέβαια γνωρίζομε ὅτι καὶ στοὺς νοητοὺς ἀγῶνες ὑπάρχει κάποια θεϊκὴ ἐργασία καὶ τάξη. Ἔτσι πρέπει νὰ κάνομε βιάζοντας τὸν ἑαυτό μας, ἕως ὅτου ἔρθει ὁ παρὼν καιρὸς τοῦ φαγητοῦ. Κατόπιν, ἀφοῦ εὐχαριστήσομε τὸν Κύριο, ὁ ὁποῖος ἀπὸ φιλανθρωπία καὶ μόνο μᾶς χορταίνει διπλά, καὶ μὲ πνευματικὴ καὶ μὲ σωματικὴ τροφή, νὰ ἀφιερώνομε τὸ χρόνο μας στὴ μνήμη καὶ μελέτη τοῦ θανάτου· καὶ τὴν ἄλλη ἡμέρα νὰ συνεχίζομε μὲ δύναμη τὴν πρωινή μας ἐργασία. Ὅταν τὰ κάνομε αὐτὰ κάθε μέρα, μόλις ποὺ θὰ μπορέσομε νὰ ξεφύγομε μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Κυρίου τὰ δίχτυα τοῦ νοητοῦ ἐχθροῦ. Καθὼς αὐτὰ πολυκαιρίζουν μέσα μας, γεννοῦν τὰ τρία τοῦτα, πίστη, ἐλπίδα καὶ ἀγάπη. Ἡ πίστη μᾶς προδιαθέτει νὰ φοβόμαστε τὸ Θεὸ ἀληθινά. Ἡ ἐλπίδα, ἀφοῦ ὑπερηδήσει τὸ δουλικὸ φόβο, ἑνώνει τὸν ἄνθρωπο μὲ τὴν ἀγἀπη τοῦ Θεοῦ· ἀφοῦ βέβαια ἡ ἐλπίδα δὲν καταισχύνει 4, ἐπειδὴ γεννᾶ τὴ διπλὴ ἀγάπη, ἀπὸ τὴν ὁποία ἐξαρτῶνται ὅλος ὁ Νόμος καὶ οἱ Προφῆτες 5. Ἡ ἀγάπη τέλος, δὲν χάνει ποτὲ τὴν ἀξία της 6, ἀλλὰ ἀφοῦ γίνει αἰτία νὰ ἐκπληρώνει στὸν παρόντα αἰώνα τοὺς θείους νόμους ἐκεῖνος ποὺ τὴν ἔχει, τὸν συνοδεύει καὶ στὸν μέλλοντα.

3. Εἶναι πολὺ σπάνιο νὰ βρεῖς ἀνθρώπους ποὺ τὸ λογιστικό τους δὲν ἐνοχλεῖται ἀπὸ κακοὺς λογισμούς. Αὐτὸ συμβαίνει μόνο σ’ ἐκείνους ποὺ μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ μηχανεύονται νὰ προσελκύουν τὴ θεία χάρη καὶ ἐπίσκεψη. Ἂν λοιπὸν θέλομε νὰ βαδίζομε τὴν κατὰ Χριστὸν φιλοσοφία, δηλαδὴ τὴ νοητὴ ἐργασία, μὲ φύλαξη τοῦ νοῦ καὶ νήψη, ἂς ἀρχίσομε τὸ δρόμο αὐτὸ μὲ ἐγκράτεια ἀπὸ τὰ πολλὰ φαγητά, παίρνοντας μὲ μέτρο κατὰ τὴ δύναμή μας τὴν τροφὴ καὶ τὸ ποτό μας. Ἡ νήψη ἂς λέγεται εὔλογα ὁδὸς ποὺ ὁδηγεῖ στὴ βασιλεία, καὶ στὴν μέσα μας 7 καὶ στὴ μελλοντική· ἐπίσης καὶ νοητὴ ἐργασία, γιατὶ ἐπεξεργάζεται καὶ λευκαίνει τὰ ἤθη τοῦ νοῦ καὶ τὸν μεταβάλλει ἀπὸ τὴν ἐμπάθεια στὴν ἀπάθεια. Μοιάζει μὲ μιὰ φωτεινὴ θυρίδα, ἀπὸ τὴν ὁποία σκύβει ὁ Θεὸς καὶ φανερώνεται στὸ νοῦ. Read the rest of this entry »